Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmasına Dair Yönetmelik

Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmasına Dair Yönetmelik – T.C. Merkez Bankası tarafından hazırlanan ve 16 Nisan 2021 tarihli ve 31456 sayılı Resmi Gazete‘de yayınlanan “Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmasına Dair Yönetmelik” ile ödemelerde kripto varlıkların kullanılmamasına, ödeme hizmetlerinin sunulmasında ve elektronik para ihracında kripto varlıkların doğrudan veya dolaylı olarak kullanılmamasına ve ödeme ve elektronik para kuruluşlarının kripto varlıklara ilişkin alım satım, saklama, transfer veya ihraç hizmeti sunan platformlara veya bu platformlardan yapılacak fon aktarımlarına aracılık etmemesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Yönetmeliğin tam metni şu şekildedir;

ÖDEMELERDE KRİPTO VARLIKLARIN KULLANILMAMASINA DAİR YÖNETMELİK*

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, ödemelerde kripto varlıkların kullanılmamasına, ödeme hizmetlerinin sunulmasında ve elektronik para ihracında kripto varlıkların doğrudan veya dolaylı olarak kullanılmamasına ve ödeme ve elektronik para kuruluşlarının kripto varlıklara ilişkin alım satım, saklama, transfer veya ihraç hizmeti sunan platformlara veya bu platformlardan yapılacak fon aktarımlarına aracılık etmemesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 14/1/1970 tarihli ve 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (I) numaralı bendinin (f) alt bendi ile dördüncü fıkrası ve 20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin üçüncü fıkrası ile 18 inci maddesinin altıncı fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Ödemelerde kripto varlıkların kullanılmaması

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında kripto varlık, dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak sanal olarak oluşturulup dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan, ancak itibari para, kaydi para, elektronik para, ödeme aracı, menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı olarak nitelendirilmeyen gayri maddi varlıkları ifade eder.

(2) Kripto varlıklar, ödemelerde doğrudan veya dolaylı şekilde kullanılamaz.

(3) Kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı şekilde kullanılmasına yönelik hizmet sunulamaz.

Ödeme hizmetlerinin sunulmasında ve elektronik para ihracında kripto varlıkların kullanılmaması

MADDE 4 – (1) Ödeme hizmeti sağlayıcıları, ödeme hizmetlerinin sunulmasında ve elektronik para ihracında kripto varlıkların doğrudan veya dolaylı olarak kullanılacağı bir şekilde iş modelleri geliştiremez, bu tür iş modellerine ilişkin herhangi bir hizmet sunamaz.

(2) Ödeme ve elektronik para kuruluşları, kripto varlıklara ilişkin alım satım, saklama, transfer veya ihraç hizmeti sunan platformlara veya bu platformlardan yapılacak fon aktarımlarına aracılık edemez.

Yürürlük

MADDE 5 – (1) Bu Yönetmelik 30/4/2021 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı yürütür.

 

Yönetmeliğin getirdiği kısıtlamaların ekonomik açıdan ülkemizin zararına olabileceği ve serbest piyasaya müdahale niteliği taşıdığı gerçeğini bir yana koyarsak yazım tekniği açısından, lafzı açısından muğlak olduğu da söylenebilir; zira yayınlandıktan sonraki ilk bir saat içerisinde hukukçuların dahi birbirinden farklı yorumlar içeren paylaşımları sosyal medyada yer almıştır.

Yönetmeliğin en önemli iki kısıtlaması bulunmaktadır;
1- kripto varlıklar ödemelerde kullanılamaz, örnek vermek gerekirse $BTC  ile pizza alamayacağız, [1][2]
2- kripto para alımı için kullandığımız aracı kurumları/uygulamaları kullanamayacağız, örnek vermek gerekirse papara ve ininal

 

Şu hususlar bakımından herhangi bir kısıtlama söz konusu değildir;
1- bankacılık işlemleri,
2- kripto para olmamak kaydıyla kripto borsaları ile bankalar arası transferler
3- kripto borsalarında yapılan alım-satımlar,

6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’un 13. maddesinde 

(1) Bu Kanun uyarınca;

a) 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar,
b) Elektronik para kuruluşları,
c) Ödeme kuruluşları,
ç) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi,

ödeme hizmeti sağlayıcısıdır.

(2) Banka ve ödeme hizmeti sağlayıcısı dışındaki kişiler ödeme hizmeti sunamazlar.

hükmü yer almaktadır. Merkez Bankası tarafından ilan edildiği üzere (aktif) ödeme kuruluşları [3] ve elektronik para kuruluşları [4] açıkça sayılmıştır. Bankalar birer “ödeme hizmeti sağlayıcısı” olarak düzenlenmişlerdir. Ancak bankalar “ödeme kuruluşu” değildir! Bu nedenle yönetmelikle getirilen kısıtlama bankaları ilgilendirmemektedir. Sadece Merkez Bankası tarafından ilan edilen elektronik para kuruluşları ve ödeme kuruluşlarını ilgilendirmektedir.

[:]

SPK tarafından dijital varlık (token) satışları (ico) hakkında yatırımcılara uyarı

SPK tarafından dijital varlık (token) satışları (ico) hakkında yatırımcılara uyarı – SPK yatırımcıları dijital varlık (token) satışları (ico) hakkında uyardı. 27.09.2018 tarih ve 47/1102 sayılı karar uyarınca SPK tarafından yayınlanan bültende Dijital Varlık (Token) Satışları (ICO) Hakkında Duyuru yayınlanmıştır. Duyuruda ICO’ların çok yüksek riskte yatırımlar olduğu ve
Sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde gerçekleştirilecek kitle fonlaması faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslara dair Kurul nezdinde yürütülen ikincil düzenleme çalışmaları devam ettiği belirtilmiştir.

1.KurulKarar Organı’nın27/09/2018tarih ve 47/1102sayılı KararıUyarınca Yapılan Duyuru:Dijital Varlık (Token) Satışları (ICO) Hakkında Duyuru

“Kripto Para Satışı” veya “TokenSatışı” olarak da bilinen genellikle blok-zinciri teknolojisi kullanarak para toplamaya yönelik uygulamaların birçoğu Kurulumuzun düzenleme ve gözetim alanı dışında kalmaktadır. Dijital varlık satıcıları, belirli (bir proje veya şirketi finanse etmek gibi) ya da çoğu zaman belirsiz vaatlerle dijital varlık satışı gerçekleştirmektedir. Söz konusu dijital varlıklar itibari para ile alınabileceği gibi Bitcoin ve Ether gibi kripto paralar kullanılarak da alınabilmektedir. Tasarım açısından çok farklı türlere ayrılabilmekle beraber dijital varlıklar genellikle bir şirketteki payı, bir hizmete erişim hakkını, gerçek hayattaki bir varlığı,ürün veya hizmete ilişkin kullanım hakkını temsil etmektedir. Satış süreci sonrası toplanan paranın kullanımına ilişkin bilgiler izahnameye benzer bir doküman olan “white-paper ”da yer almaktadır.ICO’lar çok yüksek riskli ve spekülatif yatırımlardır. Bu sebeple, dijital varlık almayı düşünen yatırımcıların aşağıda belirtilen risklerin bilincinde olması ve alınacak dijital varlıkkarşılığında ne vaat edildiğini detaylı incelemeleri gerekmektedir.

Riskler
-ICO’ların birçoğu yapısı itibariyle düzenleyici kurumların yetki ve görev alanı dışında kalmakta olup, herhangi bir düzenleme ve gözetime tabi olmamaktadır.
-Kripto paralara benzer şekilde, satın alınan tokenların değerlerinde de aşırı oynaklık görülebilmektedir.
-Toplanan paralar belirtilen amaçlarla kullanılmayabilir.
-Satıcılar tarafından sağlanan dokümanlarda eksik ve yanıltıcı bilgiler olabilir.
-Bu tarz uygulamalarla fon toplanan projelerin çoğunluğu erken aşama projeler olduğu için projenin başarısız olması ve yapılan yatırımın tamamının kaybedilmesi söz konusu olabilir.

Düzenleme
Sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde gerçekleştirilecek kitle fonlaması faaliyetlerine ilişkin usul ve esaslara dair Kurulumuz nezdinde yürütülen ikincil düzenleme çalışmaları devam etmektedir. Halka arz ve kitle fonlaması faaliyetlerine benzer yönleri ve farklılıkları bulunan “token satışı” uygulamalarının Kurulumuzun düzenleyici sınırlarına girip girmediği durum bazında farklılık gösterecektir. İkincil düzenlemeler yürürlüğe girmeden önce kitle fonlaması adı altında izinsiz olarak gerçekleştirilecek faaliyetlerle ilgili olarak Kurulumuz tarafından gerekli her türlü idari ve cezai tedbir uygulanacaktır. Bu aşamada kitle fonlaması adı altında gerçekleştirilmesi muhtemel kripto varlık satışlarına yatırımcılar tarafından itibar edilmemelidir.

Duyuru bülteni