Wikipedia erişim yasağı Anayasa Mahkemesi kararıyla kaldırıldı –
Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ve 15.01.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan karar ile ülkemizde uygulanan Wikipedia internet sitesine erişim yasağı kaldırıldı. Kararın tam metni Resmi Gazete internet sitesinde yer almaktadır. Karar içeriği itibariyle aslında olması gereken ve son derece yerinde bir karar. Ancak başvuru tarihinin Mayıs 2017 oluşu ve hukukun üstünlüğü ilkesi ile temel hak ve özgürlüklere anayasasında yer vermiş olan bir ülkede erişimin bunca zaman yasaklı olmasının ya da bu şekilde bir başvuru yapılmak zorunda kalınmasının açıklanabilir hiçbir yanı bulunmamaktadır. Ancak yine de Anayasa Mahkemesi kararının yerinde bir karar olduğu yadsınamaz.
Kararda dikkat çeken bir kısım husus Anayasa Mahkemesi’nin yapmış olduğu ve aslında gerek toplumsal gerek yargısal alanda yaşanan güncel sorunlara ilişkin tespitlerdir. Bu tespitlere kısaca değinmek gerekirse;
İfade, bilgi ve iletişim özgürlüğüne elektronik ortamda, elektronik olmayan ortamda olduğu gibi saygı gösterilmelidir ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesinde sınırlama nedenlerinden başka bir sınırlandırmanın konusu olmamalıdır. (Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi CM(2005)56 sayılı tavsiye kararı)
…devletlerin ulusal politikalarını değerlendirirken, geliştirirken ve uygularken internet üzerindeki serbest sınır ötesi bilgi akışını olumsuz yönde etkileyecek müdahalelerin belirlenmesi ve önlenmesinde gerekli özeni göstermeleri… (Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi CM-Rec(2015)6 sayılı tavsiye kararı)
…Devlet makamları veya özel sektör aktörleri tarafından bir internet içeriğinin engellenmesi, filtrelenmesi veya kaldırılması için alınan tüm tedbirler veya bu işlemlerin yürütülmesi için devlet makamlarından gelen tüm talepler kısıtlamaların yasallığı, meşruiyeti ve orantılılığı açısından Sözleşme’nin 10. maddesinde belirtilen hükümlere uygun olmalıdır. (Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi CM(2016)5 sayılı tavsiye kararı)
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin tavsiye kararlarının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin sayısız emsal kararı da bulunmaktadır. Bu kararlardan 07.12.1976 tarihli Handyside/Birleşik Krallık [GK], No:5493/72 ile 07.02.2012 tarihli Hannover/Almanya [BD], No:40660/08 ve 60641/08 sayılı kararlarına da atıf yapılmıştır.
Kararın içeriğinde şu değerlendirme yargısal alanda karşılaşılan sorunlardan önemli bir tanesini işaret etmektedir;
Somut olayda olduğu gibi kanunun izin verdiği müdahale sebeplerinin somut bağlantılar kurulmadan keyfiliğe yol açıldığı izlenimi oluşturacak şekilde geniş yorumlanması, kişilerin hukuki durumlarını belirsizleştirir ve kuralı öngörülemez hale getirir. Bu durumun oluşturacağı caydırıcı etki de başvurucularla birlikte aynı özgürlüğü kullanmak isteyen geniş kitlelerin ifade özgürlüğü üzerinde yaygın ve ağır bir baskıya neden olur.
ve devamında yapılan şu tespitte de
Wikipedia isimli internet sitesine erişimin engellenmesine karar verilmesinin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun düşmediği ve bu nedenle birinci, üçüncü ve dördüncü başvurucuların ifade özgürlüklerinin ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla somut başvuruda ihlalin öncelikle idarenin işleminden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte ihlalin derece mahkemelerince de giderilememiş olması sebebiyle aynı zamanda mahkeme kararından da kaynaklandığı söylenebilir.
acele ile ve maddi gerçek araştırılmadan verilmiş olan olan yargı kararının aslında bir yargı kararı olamayacağı zira bir yargılama (TDK anlamı : Birbirine karşı olan iki tarafı dinleyerek bir yargıya varma, muhakeme) tam olarak yapılmadan “yargı” dan söz edilemeyeceği son derece açıktır. Ülkemiz için büyük bir ayıba son verilmiş olması bakımından önemli bir karardır.
[:]